به گزارش ترجمان‌صبح – ناهید زمانی، شهر تبریز به عنوان اولین شهر ایران که هنر تئاتر در آن اجرا شده امروزه از مشکلات و محدودیتهای بسیاری رنج می‌برد.

در پیگیری مشکلات متعدد تئاتریهای تبریز از عدم حمایت مسئولان، مسائل مالی، بحث گیشه و… که بگذریم اصلی‌ترین مشکل در حال حاضر نبود سالن مناسب اجرا و محل تمرین است.

تنها مجموعه تئاتر شهر تبریز که مجموعه قدیمی با قدمت ۱۰۰ ساله است در حدود یک سال گذشته برای بازسازی و مقاوم‌سازی تعطیل شده، با وجود وعده‌های مکرر بازگشایی تاکنون بسته مانده و هنوز هم از تاریخ نهایی فعالیت مجدد این سالنها از طرف متولیان آن اطلاع درستی ارایه نمی‌شود.

امیر حجازی، بازیگر و کارگردان تئاتر گفت: هروقت شکایت کردیم گفتند بی‌خیال شوید، اگر گله دارید کار نکنید، در آستانه انتخابات به گروه‌های متعدد دعوت می‌شویم اما تاکنون چرا هیچ نماینده‌ای سراغی از هنرمندان و فضای فرهنگی شهر نگرفته است؟

وی تاکید کرد: مطالبات ما زیاد است اما مسئولان جوابگو نیستند اعتراض و مصاحبه هم نتیجه ندارد و آب در هاون کوبیدن است.

علی پوریان، نویسنده و بازیگر تئاتر گفت: با تعطیلی تنها سالن تئاتر تبریز به دلیل تعمیرات، فقط سالن‌های موسسه الف فعال مانده که با توجه به مسائل اقتصادی مجبورند شرایط سودآوری را حفظ کنند.

وی با اشاره به مطالبات هنرمندان گفت: نمی‌دانم مشکل کمبود بودجه یا مجوز و یا چیست که بسیار آهسته پیش می‌روند اما صحبت‌هایی با انجمن نمایش استان انجام شده تا بصورت مکتوب از اداره کل ارشاد تسریع عملیات مقاوم‌سازی را درخواست کنند.

علی فتوحی، کارگردان تئاتر تبریزی اذعان داشت: بسیار صحبت کردیم با حضور تعدادی از کارگردانان و هیئت مدیره انجمن جلسه‌ای از طرف انجمن نمایش با مدیرکل فرهنگ و ارشاد برای تعیین‌تکلیف و تسریع عملیات بازسازی تئاتر شهر داشتیم و در نهایت گفته شد آرامش داشته باشید تا به طور اصولی پیش برود برخی از دوستان نیز بر صبوری تاکید داشتند و مدیرکل فرهنگ و ارشاد گفت تا اسفند و یا در نهایت تا روز تئاتر افتتاح خواهد شد.

وی ادامه داد: علیرغم وعده‌ها قبل از جشنواره فجر که به تئاترشهر رفتم فقط مقاوم‌سازی انجام شده بود، رئیس انجمن گفته تا خرداد طول می‌کشد، ولی من فکر می‌کنم باز هم تمام نمی‌شود مگر اینکه از برخی موارد برنامه‌ریزی شده مثل تغییر سرویس‌بهداشتی و گسترش لابی چشم‌پوشی کنند.

فتوحی معتقد است: انجمن باید به عنوان نماینده گروه‌های تئاتری فشار آورده و پیگیری کند.

سیامک افسایی، کارگردان تئاتر، گفت: ابتدا قرار بود تا مرداد ماه و جشنواره رضوی تمام شود بعد گفتند جشنواره استانی،‌ بعد شد اسفند ماه حالا می‌گویند تا روز تئاتر؛ تا جایی که می‌دانم هیچ‌کاری نکردند و فقط ستونی که قرار بود مقاوم‌سازی شود انجام شده و تغییرات داخلی باقی‌مانده است.

جمال ساقی‌نژاد بازیگر مطرح تئاتر که چندین تجربه همکاری با گروههای خارجی را دارد، گفت: سالنی که ۱۰۰ سال قدمت دارد در زمان و شرایط مناسب احداث شده، امروز مناسب نیست و طی سالهای گذشته شش یا هفت بار به بهانه‌هایی توسط مدیران مختلف افتتاح شده است.

وی با تاکید بر اینکه تئاتر شهر از لحاظ جغرافیایی موقعیت مناسبی برای اجرا ندارد، تصریح کرد: اما برای ما تنها مکان مناسب بود و حالا هر وقت به تئاتر شهر مراجعه می‌کنیم می‌بینیم تنها یک کارگر مثل فرهاد در حال کندن گوشه‌ای از ساختمان است.

این هنرمند تبریزی اضافه کرد: متاسفانه فقط حرف زده می‌شود نه تنها مسئولین بلکه انجمن تئاتر هم محافظه کار شده است، ما رای می‌دهیم که نماینده ما باشند و صدای ما را به مسئولین برسانند اما مطمئنم اگر در مورد عملکردشان سوال شود حقیقت را نخواهند گفت.

یعقوب صدیق جمالی، کارگردان نمایش کوراوغلو با بیان اینکه، تئاترشهر نیاز به بازسازی دارد هم از لحاظ سازه‌ای مشکل دارد هم ساختمان کهنه است، گفت: این تعمیرات لازم بود اما در بدترین زمان ممکن همزمان با جشنواره رضوی و استانی در پیک‌زمانی اجراهای تئاتر انجام شد.

وی یادآور شد: کار قابل تقدیر است اما می‌دانیم که اداره کل از لحاظ منابع مالی مشکل دارد و نتوانستند سرعت لازم را اجرا کنند.

احمد رجب‌پور، رئیس انجمن هنرهای نمایشی آذربایجان‌شرقی، در تشریح علت تعطیلی مجموعه تئاتر شهر تبریز گفت: بعد از نوروز ۹۸ با بازدید کارشناسان به دلیل قدیمی بودن ساختمان اعلام شد این مجموعه از نظر استحکام بنا مشکل دارد و باید اصلاح شود، سالن اصلی تعطیل شد ولی تا اردیبهشت ماه در بلک‌باکس اجرا داشتیم.

وی ادامه داد: عملیات مقاوم‌سازی اردیبهشت ماه آغاز شد امیدوار بودیم تا مرداد تمام شود ولی با طی مراحل نظر مدیرکل این بود که با تغییرات داخلی و کارهای زیباسازی لابی گسترده شده، سرویس بهداشتی منتقل و سالن جدید احداث شود تا مجموعه‌ای در شان تئاترشهر داشته باشیم ما هم استقبال کردیم اما سرعت پیشرفت کار رضایت‌بخش نبود.

وی افزود: واقعیت این است که اداره ارشاد توان مالی ضعیفی دارد در شرایط عادی نیز بیشتر هزینه‌ها به دلیل کسری بودجه پرداخت نمی‌شود، بخش‌خصوصی نیز برای احداث سالن جدید حمایت نمی‌کند.

رجب‌پور با بیان اینکه مشکل این است که بدون ارزیابی دقیق بودجه کار آغاز شده، افزود: استحکام بنا تمام شده در حال حاضر در حال تغییرات داخلی هستیم ما هم مثل همه انتظار داریم و امیدواریم زودتر تمام شود تغییر تاریخ باعث رنجش هنرمندان می‌شود.

رجب‌پور گفت: با نمایندگان شورا و شهردار صحبت کردم، نامه فرستادم برای تعمیرات تئاتر شهر حمایت کنند، باید شهرداری و استانداری دست به دست هم بدهند تا تنها مجموعه تئاتری استان احیا شود.

رجب‌پور تصریح کرد: چرا استاندار ما تاکنون تئاتر ندیده، نمایندگان امروز در آستانه انتخابات با تمام اصناف صحبت می‌کنند اما در چهار سال گذشته کجا بودند تا برای رفع مشکلات فرهنگی این شهر اقدام کنند.

وی افزود: ما سازمان فرهنگی هنری داریم ولی در برگزاری بزرگترین رویدادهای تئاتری استان قدمی برنداشتند.

اجرای تئاتر در پارکینگ

اجرای پارکینگی تئاتر در تبریز / تئاتر تبریز با هنرمندانش زنده است

تئاتر تبریز با وجود تعطیلی تنها مجموعه نمایشی این شهر باز هم به همت و تلاش هنرمندانش با نفس‌های به شماره افتاده پیش می‌رود.

با تعطیلی تنها مجموعه تئاتر شهر تبریز هنرمندان این عرصه کوتاه نیامده و در شرایطی سخت با پیشنهاد اداره‌کل فرهنگ و ارشاد و تغییر کاربری سالن‌های گالری نمایشگاه‌ها و پارکینگ مجموعه فرهنگی ۲۲ بهمن به اجرای نمایش پرداخته و چراغ کم‌سوی این هنر را روشن نگه‌داشته‌اند.

 هنرمندان تبریزی با نصب پرده و چیدن پودس به عنوان جایگاه تماشاگر پارکینگ را به بلک‌باکس نمایش تبدیل و به اجرا می‌پردازند.

علی پوریان تاکید کرد: اغلب اجراها پا در هواست، هنرمندان اخیراً مجبور شده‌اند در گالری نمایشگاه و پارکینگ با شرایط بد بدون سیستم گرمایشی و نور و صدای مناسب اجرا کند و اجرا در سالن‌های بخش خصوصی هم هزینه بالا تحمیل می‌کند.

پوریان افزود: از طرف دیگر تماشاگر وقتی می‌بیند سالن شرایط خوبی ندارد دلزده می‌شود از تئاتر فاصله می‌‌گیرد و در نهایت بدنه تئاتر ضرر می‌کند.

علی فتوحی هنرمند تبریزی گفت: اداره‌کل فرهنگ و ارشاد خلاف قوانین رفتار می‌کند تغییر کاربری پارکینگ به سالن نمایش تخلف است و  هرگونه اتفاق غیرمترقبه برای تماشاگر و هنرمندان تبعات جبران‌ناپذیری دارد.

وی با تاکید بر اینکه اجرا در چنین فضاهایی باعث می‌شود همین تماشاگر محدود را هم از دست بدهیم، افزود: برخی می‌گویند اجرا در فضاهای آوانگارد در تمام دنیا رواج دارد، اما توجه نمی‌کنند که اجرای آوانگارد به دلیل نوع نمایش و اقتضای فضا و مفهوم است نه به دلیل کمبود سالن و تماشاگر باید بدانند ما سالن کافی داریم اما قالب و جنس نمایش، اجرا در محلی غیرمعمول را می‌طلبد.

وی یادآور شد: برخی از نمایش‌ها در طول اجرای‌عموم کمتر از ۵۰۰ تماشاگر دارند و این به مفهوم ورشکستگی تام برای گروه‌های تئاتری است.

سیامک افسایی که در حال حاضر نمایش “خرس‌های پاندا” را در صحنه دارد، با اشاره به اینکه سالنهای غیراستاندارد موقت فعلی هیچ امکاناتی ندارد گفت: مقصر شرایط موجود اداره کل ارشاد نیست بلکه من و امثال من هستیم که در شرایط الکن حاضر به اجرا هستیم.

ساقی‌نژاد با اشاره به اجرای تئاتر در سالنهای موقت گفت: متاسفانه بعضی از هنرمندان دوست دارند اذیت شوند، در گالری و زیرزمین و پارکینگ اجرا کنند، تا زمانی که هیاهوی بسیار برای هیچ داریم، همدل و همراه نیستیم نمی‌توانیم به خواسته‌هایمان برسیم رئیس انجمن تئاتر باید از مدیرکل سوال و مطالبه کند نه خواهش.

یعقوب صدیق‌جمالی نیز گفت: تماشاگر شرایط مطلوب می‌خواهد، صندلی راحت، گرمایش و سرمایش، تکیه‌گاه مناسب که نمایش را با شرایط مساعد ببیند وقتی هنرمندان مجبور به اجرا در فضای نامناسب هستند مخاطب از دست می‌دهند.

صدیق‌جمالی با بیان اینکه نمی‌توان از بخش‌خصوصی انتقاد کرد، افزود: نفس اجاره دادن اماکن هنری اشکال دارد خصوصی‌سازی در بحث صنعت معنی دارد اصل قضیه از ریشه غلط است و متاسفانه صدای ما به جایی نمی‌رسد.

احمد رجب‌پور نیز گفت: وقتی برای تماشای یکی از نمایشهای روی صحنه در پارکینگ مجتمع‌۲۲ بهمن رفتم از شرایط موجود ناراحت شدم فضا و امکانات سالن مناسب نیست، متاسفانه امروز تئاتر به هنری لوکس تبدیل شده و شرایط اقتصادی اجازه هزینه در این عرصه را به مردم نمی‌دهد و مخاطب تئاتر انتظار دارد در این شرایط نسبت به هزینه انجام شده خدمات مناسب ببیند.

احداث آمفی‌تئاتر روباز در شهر کوهستانی بدون‌سالن ضرورت ندارد

با وجود انتقادات و مطالبات فراوان هنرمندان تئاتر از مسئولان استانی طی سالهای گذشته برای احداث سالن نمایشی شایسته برای شهری که اولین تئاتر کشور در آن اجرا شده، مسئولان همواره از کمبود بودجه نالیده‌اند.

اما طی ماههای اخیر خبر احداث سالن آمفی تئاتر ۵هزار نفری روباز در دامنه‌های کوه عینالی باعث گلایه‌های هنرمندان و مخاطبانی شده که معتقدند این مجموعه در شهر کوهستانی تبریز بیش از ۳ ماه در سال کابری ندارد و هزینه هنگفت برای آن کاری عبث و غیرکارشناسی است.

سیامک افسایی با بیان اینکه درک مسئولان ما این است که سالن ۵ هزار نفری را پای کوه می‌سازند، گفت: ما در این شهر آمفی‌تئاتر روباز نمی‌خواهیم، این کار برای دلسوزی هنر نیست برای اهداف شخصی و مالی خودشان است این همه آمفی‌تئاتر در تبریز داریم تاکنون چند برنامه در فضای روباز اجرا شده است؟

جمال ساقی‌نژاد گفت: در آمفی تئاتر ۵ هزارنفری عینالی تنها خواهند توانست سیب‌زمینی و آبمیوه بفروشند، آنجا فقط ویترین و کارنامه‌ای برای مدیرانیست که نمی‌دانند پول را چطور هزینه کنند، ما نمی‌توانیم ۴۰ نفر تماشاگر برای سالن ۲۰۰ نفری بیاوریم چطور آمفی‌تئاتر ۵ هزار نفری را پر خواهند کرد.

یعقوب صدیق‌جمالی گفت: آمفی‌تئاتر ۵ هزار نفری بهانه‌ای برای رسیدن چند پیمانکار و مدیر به پول است، بچه ۸ ساله با شنیدن اجرای این پروژه در تبریز مجری آن را به روانکاو معرفی می‌کند، مگر ما رجوع کردیم به روم باستان و آکروپلیس که از نور آفتاب و مهتاب برای اجرا استفاده می‌کردند. متاسفم برای تبریز که به جایی رسیده آمفی‌تئاتر ۵ هزار نفری را در دامنه کوه احداث می‌کند. ما آمفی ‌تئاتر روباز در پارک طوبی داریم که تنها چند بار نمایش‌خیابانی در آن اجرا شد و همیشه خالیست و امیدوارم این پروژه به نتیجه نرسد.

مردم دغدغه نان دارند، هنر از جامعه حذف شده

سیامک افسایی تاکید کرد: تئاتر یک مقوله فرهنگی است و مردم به قدری مشغله ذهنی، دغدغه نان و افسردگی و کسالت در زندگی دارند که فرصت چنین تفریحاتی ندارد و هنرمندان با هزار ترفند تماشاگر جذب می‌کنند اما به چه بهایی کدام مسئول قدر می‌داند چه کسی دردی از هنرمندان شنیده چرا از طریق اداره اطلاعات رصد می‌شویم ولی ارشاد این همه مشکل را نمی‌بیند؟

وی افزود: تئاتر مهم نیست مگر مدیرکل ارشاد در روز چند دقیقه به تئاتر فکر می‌کند عیب از ماست که کارنامه درست می‌کنیم برای مسئولین تا در آخر سال آمار و عملکرد ارائه کنند.

افسایی گفت: هنر از جامعه حذف شده در جشنواره فیلم ترویج ایدئولوژی و آموزش اخلاق انجام می‌شود، احساس می‌کردم در کلاس دین و اخلاق دانشگاه نشسته‌ام. متاسفانه اینجا هنر امری زائد است کار هنرمند ارزش ندارد مردم وقتی به هنر فکر می‌کنند که نیازهای روزمره شان تأمین شده باشد.

ساقی‌نژاد افزود: این مسئولان هیچ قدم خیری برای هنرمندان برنداشتند. اگر قصد انجام کار خیر داشتند می‌توانستند کاری بنیادی انجام دهند مثل مشهد که به عنوان شهری مذهبی دومین مجموعه فرهنگی هنری را با بهترین امکانات احداث می‌کند.

ساقی‌نژاد یادآور شد: وقتی مجتمع فرهنگی‌هنری تبریز افتتاح شد مدیرکل وقت گفت این مجموعه برای هنرمندان است تا کافه نروند و به پاتوق هنرمندان استان تبدیل شود اما چندی بعد به بخش خصوصی واگذار شد که اتاق‌ها را به مجموعه‌های غیرفرهنگی اجاره می‌داد.

وی افزود: اگر قصد حمایت دارند چرا هیچ تریبون تبلیغاتی به هنرمندان نمی‌دهند، تنها یک بنر مقابل تئاترشهر پشت درختی نصب شده که ۱۵۰ هزار تومان هزینه اجاره دارد.

رئیس انجمن هنرهای نمایشی استان گفت: اماکن فرهنگی شعور جامعه را بالا می‌برد، تماشاگر تئاتر یا مخاطب هنر با تفکر و اندیشه خارج می‌شوند و چند نفر را به این سمت هدایت می‌کند، اگر انرژی جوانان در این فضا تخلیه نشود سر از جای دیگری درمی‌آورد.